5 lipca nasi południowi sąsiedzi, zarówno Czesi jak i Słowacy, mają dzień wolny od pracy – Dzień Świętych Cyryla i Metodego. Ciekawe, czy wiecie, czym w IX wieku ci rodzeni bracia rodem z Salonik zasłużyli sobie na pomniki w całej słowiańskiej Europie i Rosji oraz tytuł współpatronów Europy nadany im przez papieża Jana Pawła II. Po naszej stronie Wisły są też patronami małej ulicy na tyłach cerkwi, osławionej przez mieszczący się tam Komisariat Milicji Obywatelskiej, dobrze znany niektórym starszym mieszkańcom (stąd powiedzenie „Cyryl to Cyryl, ale te metody”).

Byli tłumaczami, mnichami, misjonarzami, dyplomatami i nauczycielami.

Ich ojcem był na pewno Grek, matka wg legendy była Słowianką – w każdym razie na starcie byli dwujęzyczni. Młodszy z nich, Cyryl, na studiach w Konstantynopolu poznał jeszcze arabski i hebrajski i szybko dał się poznać jako filozof i mistrz dysput religijnych. Dzięki temu otrzymywał od cesarza Bizancjum i patriarchy Konstantynopola kolejne delegacje misyjno-dyplomatyczne do państw ościennych. Przemierzył szmat ziemi od półwyspu Arabskiego, przez Bułgarię i państwo Chazarów (Krym). Jednak w najważniejszą i najdłuższą ostatnią podróż udał się wraz ze starszym bratem Metodym ok. 893 r. w nasze okolice. Konkretnie do państwa Wielkomorawskiego, które obejmowało swoim zasięgiem większość ziem wspomnianych na początku 2 państw z kawałkiem Śląska, Małopolski i dzisiejszych Węgier na dodatek. Państwo potrzebowało liturgii w języku słowiańskim, aby uniezależnić się od wpływów duchowieństwa niemieckiego. Bracia przynieśli ze sobą własne tłumaczenia Biblii i tekstów liturgicznych, kodeks cywilny, a także specjalnie zaadoptowany dla języka starosłowiańskiego alfabet. Szybko wykształcili grono uczniów. I choć państwo nie przetrwało próby czasu, to właśnie ci uczniowie udoskonalili później dzieło Cyryla i Metodego. Alfabet, którego różne odmiany są po dziś dzień używane w słowiańskich państwach Europy Południowej i Wschodniej i nie tylko, my nazywamy cyrylicą.